Pełna przejrzystość dla organów podatkowych
Dotychczasowe raportowanie, takie jak JPK_VAT, opierało się na dostarczaniu wykazów poszczególnych transakcji. Nowy plik JPK_KR_PD to zupełnie nowa kategoria. Przekaże on urzędnikom kompletną treść ksiąg rachunkowych, włączając w to dziennik, zestawienie obrotów i sald, wszelkie rozrachunki z kontrahentami oraz bardzo szczegółowe wyliczenie podatku dochodowego.
Dzięki temu Krajowa Administracja Skarbowa otrzyma pełny obraz wewnętrznej struktury ewidencji księgowej firmy. Pozwoli to systemom informatycznym Ministerstwa Finansów na zautomatyzowane, algorytmiczne weryfikowanie oraz błyskawiczne porównywanie informacji z różnych podmiotów. To strukturalna zmiana w podejściu państwa do kontroli podatkowej.
Harmonogram wdrożenia - kogo i kiedy czekają zmiany?
Administracja zaplanowała wprowadzanie plików JPK_PD w kilku etapach:
- W 2026 roku (za rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.) pliki zaczną raportować najwięksi podatnicy: podatkowe grupy kapitałowe oraz firmy na CIT, których przychody za poprzedni rok przekroczyły 50 milionów euro.
- Za rok obrotowy zaczynający się po 31 grudnia 2025 r. obowiązek ten spadnie na pozostałe firmy objęte CIT oraz na tych podatników PIT, którzy mają obowiązek składania miesięcznych deklaracji JPK_VAT.
- Za rok obrotowy po 31 grudnia 2026 r. dołączą do nich pozostali podatnicy PIT (m.in. ci rozliczający VAT w trybie kwartalnym).
Uwaga: Dostosowanie się do nowych wymogów nie może czekać do momentu wysyłki pliku. Księgi muszą być prowadzone w nowym standardzie już od pierwszego dnia roku obrotowego, w którym dana firma zostaje objęta obowiązkiem. Warto dodać, że mniejsze podmioty - nieprowadzące pełnej księgowości – również będą musiały cyfrowo raportować swoje dane, posługując się strukturami takimi jak JPK_PKPIR czy JPK_EWP.
Nowe wyzwanie techniczne: "Znaczniki" w planie kont
Prawdziwym wyzwaniem operacyjnym będzie obowiązek przypisania specjalnych "znaczników" określonych przez Ministerstwo Finansów do każdego konta w zakładowym planie kont. Te alfanumeryczne kody jednoznacznie wskażą urzędnikom, jaką funkcję gospodarczą i podatkową pełni dany zapis, bez konieczności sprawdzania nazwy konta.
Zastosowanie będą miały dwa główne rodzaje znaczników:
- Znaczniki bilansowe i wynikowe - informują o pozycji w bilansie. Ich brak skutkuje natychmiastowym odrzuceniem pliku.
- Znaczniki podatkowe - są kluczowe dla poprawnego wyliczenia podatku, ponieważ flagują obszary generujące różnice pomiędzy wynikiem księgowym a podatkowym. Za ich pomocą identyfikuje się m.in. różnice kursowe, koszty reprezentacji czy wydatki stanowiące NKUP.
Konieczny audyt księgowy i przebudowa procesów
Wdrożenie JPK_PD nie polega jedynie na aktualizacji programu księgowego. Przedsiębiorcy będą musieli przeprowadzić profesjonalny audyt dotychczasowego planu kont, dokonać analitycznego podziału kont zbiorczych (np. dotyczących środków trwałych) i gruntownie zweryfikować zasady rozpoznawania różnic podatkowych. Jest to specjalistyczna praca o dużym stopniu skomplikowania.
