Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany, do których pracodawcy muszą się przygotować.
1. Przekształcanie umów cywilnoprawnych w umowy o pracę
Największą nowością jest wyposażenie okręgowych inspektorów pracy w uprawnienia władcze. Będą oni mogli wydać decyzję administracyjną stwierdzającą istnienie stosunku pracy, jeśli praca faktycznie jest świadczona w warunkach charakterystycznych dla etatu (zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy), pomimo zawarcia umowy cywilnoprawnej. Będzie to proces wieloetapowy: najpierw inspektor wyda polecenie usunięcia naruszeń, a w razie braku reakcji pracodawcy złoży wniosek o wydanie decyzji przekształcającej umowę.
2. Możliwość odwołania do sądu i zabezpieczenie roszczenia
Od decyzji przekształcającej umowę będzie można się odwołać do sądu pracy, co z zasady wstrzyma jej wykonanie. Ustawodawca wprowadził jednak instytucję zabezpieczenia roszczenia na czas trwania postępowania sądowego. Oznacza to, że do czasu prawomocnego wyroku osoba objęta zabezpieczeniem nie będzie mogła zostać zwolniona bez zachowania środków ochrony przewidzianych w Kodeksie pracy.
3. Skokowy wzrost kar finansowych
Nowelizacja wiąże się ze znacznymi podwyżkami kar za wykroczenia przeciwko prawom pracownika. W wielu przypadkach górne granice grzywien wzrosną z dotychczasowych 30 000 zł do 60 000 zł, a przy recydywie z 45 000 zł nawet do 90 000 zł. Co najmniej dwukrotnie wzrośnie również maksymalna wysokość kary nakładanej w postępowaniu mandatowym bezpośrednio przez PIP.
4. Indywidualne interpretacje prawa pracy
W przepisach pojawia się nowa instytucja, która może ułatwić pracodawcom funkcjonowanie. Pojawi się możliwość złożenia wniosku do Głównego Inspektora Pracy o wydanie interpretacji indywidualnej. Pozwoli to przedsiębiorcy oficjalnie upewnić się, czy stosowany przez niego model współpracy kwalifikuje się jako stosunek pracy.
5. Zdalne kontrole i łatwiejszy dostęp do informacji
Praca inspektorów zostanie unowocześniona i usprawniona. PIP uzyska uprawnienia do prowadzenia kontroli zdalnych. Dodatkowo ustawa umożliwia płynną wymianę danych pomiędzy PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (dane ubezpieczonych i płatników) oraz Krajową Administracją Skarbową (KAS).
Zmiany, które wejdą w życie w lipcu, wymagają od pracodawców szczególnej ostrożności i weryfikacji zawartych dotychczas umów B2B oraz umów zleceń. Czasu na ewentualne dostosowanie form zatrudnienia do nowych, bardziej rygorystycznych wymogów prawnych jest coraz mniej.
