Zawieszenie jednoosobowej działalności gospodarczej – zasady, podatki i ZUS

Zawieszenie działalności gospodarczej stanowi prawnie określoną przerwę w jej wykonywaniu. W tym okresie przedsiębiorca nie może prowadzić bieżącej działalności ani uzyskiwać przychodów ze sprzedaży produktów lub usług, lecz zostaje zwolniony z większości bieżących opłat publicznoprawnych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zasady i formalności związane z zawieszeniem jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG).

Zawiesić działalność w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) może przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników na podstawie umowy o pracę. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pracownicy przebywają na urlapie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim lub wychowawczym.

Najważniejsze warunki i zasady formalne:

• Czas trwania: Działalność można zawiesić z dowolnego powodu, na dowolnie długi okres (nie krótszy jednak niż 30 dni) oraz dowolną liczbę razy.
• Zgłoszenie: Wystarczy złożyć wniosek o zawieszenie do CEIDG. Informacja ta zostanie automatycznie przekazana do ZUS/KRUS, właściwego urzędu skarbowego oraz GUS.
• Data rozpoczęcia: Data zawieszenia wskazana we wniosku może pokrywać się z dniem jego złożenia, ale może być również datą wcześniejszą lub późniejszą.

W okresie zawieszenia przedsiębiorcy nie wolno prowadzić działalności gospodarczej ani osiągać bieżących przychodów. Przepisy zezwalają jednak na wykonywanie czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.

Przedsiębiorca ma prawo:

• Wynajmować lokal przeznaczony do prowadzenia działalności.
• Przyjmować należności oraz regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia.
• Zbywać własne środki trwałe i wyposażenie.
• Powołać lub odwołać zarządcę sukcesyjnego.

Zawieszenie firmy nie zwalnia całkowicie ze wszystkich procedur prawnych i urzędowych. Przedsiębiorca ma obowiązek:

• Uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością prowadzoną przed zawieszeniem.
• Poddawać się kontrolom organów państwowych na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców.
• Prowadzić dotychczasową księgowość (np. PKPiR, ewidencję przychodów, ewidencję VAT).
• Składać coroczne sprawozdania finansowe, o ile podlegał takiemu obowiązkowi.
• Opłacać należności publicznoprawne (np. podatek od nieruchomości czy podatek od środków transportu).

• Brak zaliczek: Za pełne okresy zawieszenia działalności przedsiębiorca nie musi wyliczać ani opłacać zaliczek na podatek dochodowy (PIT) lub ryczałtu.
• Karta podatkowa: W przypadku karty podatkowej, jeśli okres zawieszenia nie obejmuje pełnego miesiąca, kwota podatku za dany miesiąc ulega zmniejszeniu o 1/30 za każdy dzień zawieszenia.
• Zeznanie roczne: Zawieszenie działalności nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku złożenia zeznania rocznego. Ewentualne przychody uzyskane w okresie zawieszenia rozlicza się po wznowieniu firmy lub w zeznaniu rocznym.
• Amortyzacja: Składniki majątku, które nie są używane w okresie zawieszenia, nie podlegają w tym czasie amortyzacji.

• Brak deklaracji JPK_V7: Za pełne okresy rozliczeniowe (miesiące lub kwartały) w trakcie zawieszenia nie trzeba składać deklaracji JPK_V7M ani JPK_V7K.
• Kiedy powstaje obowiązek złożenia JPK_V7? Deklarację należy złożyć, jeśli przedsiębiorca m.in. dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT), importuje usługi, robi korektę proporcji VAT lub chce odliczyć VAT od kosztów umów terminowych (np. najem lokalu, abonament telefoniczny).
• Wykreślenie z rejestru VAT: Po 6 miesiącach nieprzerwanego zawieszenia następuje wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru czynnych podatników VAT. Po zakończeniu zawieszenia przywrócenie statusu podatnika VAT następuje automatycznie.
• Czynności opodatkowane: Jeżeli w okresie zawieszenia wykonywane będą czynności opodatkowane (np. najem, sprzedaż środka trwałego), należy zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego przed dniem zawieszenia lub rozpoczęciem tych czynności.
• Kasa fiskalna: Jeśli w okresie zawieszenia firma nie dokonuje sprzedaży ewidencjonowanej, nie sporządza dobowych ani miesięcznych raportów fiskalnych.

• Brak składek: W trakcie zawieszenia przedsiębiorca nie podlega ubezpieczeniom w ZUS i nie płaci składek. Nie ma wówczas możliwości dobrowolnego zgłoszenia się do ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.
• Zawieszenie w trakcie miesiąca: W przypadku zawieszenia firmy w trakcie miesiąca składkę zdrowotną opłaca się za cały miesiąc, a składki społeczne proporcjonalnie do liczby dni aktywności.
• Wygaśnięcie prawa do świadczeń: Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wygasa po 30 dniach od ustania ubezpieczenia zdrowotnego. Przedsiębiorca może zgłosić się dobrowolnie do ubezpieczenia w NFZ lub dobrowolnie opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
• Ulga na start i opieka nad dzieckiem: Okres zawieszenia nie przerywa biegu 6 miesięcy korzystania z „ulgi na start”. Jeśli zawieszenie wynika z opieki nad dzieckiem, po złożeniu formularza UE-1 składki emerytalne i rentowe mogą być finansowane z budżetu państwa.